Nieuwsoverzicht – Ondanks droogte vooralsnog genoeg drinkwater, en ‘meeste Nederlanders staan achter besparingsadvies overheid’
Ondanks de droogte is er vooralsnog genoeg drinkwater, maar de vraag is: hoe blijft het schoon en zoet? En: ‘Het blijft droog, maatregelen om water vast te houden raken op’. Een overzicht van de opvallendste nieuwsberichten over drinkwater van de afgelopen twee weken.
Volg de laatste ontwikkelingen via onze LinkedIn pagina.
Drinkwater genoeg (vooralsnog), ondanks de droogte. Maar hoe blijft het schoon én zoet?
De aanhoudende hitte en droogte hebben niet direct gevolgen voor de hoeveelheid drinkwater. De reden is simpel: het drinkbare water bedraagt maar een fractie van al het water in Nederland. Jaarlijks wordt 1,2 miljard kuub geleverd aan huishoudens en bedrijven: slechts een ruime 1,5 procent van al het zoetwater dat Nederland binnenkomt via rivieren en neerslag. Wel kunnen waterbedrijven te maken krijgen met een grotere kans op vervuiling in de bronnen. Ook mogelijke verzilting vormt een knelpunt.
Ongeveer 60 procent van al het drinkwater wordt gewonnen uit het diepe grondwater. De rest wordt gewonnen uit oppervlaktewater, zoals rivieren. Maandenlange hitte en droogte kunnen de waterbedrijven voor hardnekkige knelpunten stellen. Zo neemt de concentratie van verontreinigingen in oppervlaktewater toe doordat minder water beschikbaar is, waardoor vervuilende stoffen niet goed worden verdund. „Als er tien keer minder water door de Rijn of Maas stroomt, is ook de verdunning tien keer minder. Dan heb je als zuivering meer te doen”, zegt beleidsmedewerker Harrie Timmer van Vewin.
Ander knelpunt is de verzilting. Hoe minder zoet water de grote rivieren aanvoeren, hoe gemakkelijker het zoute water van de Noordzee het land binnendringt. Vooral voor het Noord-Hollandse drinkwaterbedrijf PWN is het zoutgehalte van het IJsselmeer belangrijk, omdat het bij Andijk water inlaat om daar drinkwater van te maken. „Door de droogte komt het vaker voor dat zoutwater het IJsselmeer binnenstroomt vanuit de Waddenzee”, vertelt Koen Zuurbier, strategisch adviseur bij PWN.
Overheid wil dat we korter douchen: meeste Nederlanders achter advies
De overheid roept Nederlanders al enige tijd op om maximaal vijf minuten te douchen om drinkwater te besparen. Uit onderzoek van het Hart van Nederland-Panel blijkt dat veruit de meeste Nederlanders achter die oproep staan en de meesten daar ook wel aan willen meewerken.
Van de ondervraagden zegt 68 procent bereid te zijn om de douchebeurt te beperken tot vijf minuten. 50 procent doet dat naar eigen zeggen nu al. Nog eens 18 procent zegt hun best te willen doen om de douche voortaan korter te houden.
Hart van Nederland, 6 augustus 2026
Droogtemonitor: ‘Het blijft droog, maatregelen om water vast te houden raken op’
De huidige situatie is „zeer bijzonder”; niet alleen stroomt er historisch weinig water door de Rijn en is de afvoer van water door de Maas laag, ook zijn de grondwaterstanden op de meeste plaatsen „laag tot extreem laag” en daalt het peil van het IJsselmeer. Dat zal de komende weken vermoedelijk zo blijven.
Het einde van de droogte is „niet in zicht” en maatregelen om het beschikbare water vast te houden en te verdelen, „raken op”. Dat schrijft de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling in haar wekelijkse ‘droogtemonitor’, opgesteld door Rijkswaterstaat in samenwerking met waterschappen, provincies, drinkwaterbedrijven, het KNMI en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.
De langdurige droogte lijkt op soortgelijke perioden in 1976, 2003 en 2018, maar de huidige situatie is „zeer bijzonder”; niet alleen stroomt er historisch weinig water door de Rijn, namelijk 615 kubieke meter per seconde bij Lobith, en is de afvoer van water door de Maas „laag”, maar ook zijn de grondwaterstanden op de meeste plaatsen „laag tot extreem laag” en daalt bovendien het peil van het IJsselmeer, de ‘nationale regenton’. Dat zal de komende weken vermoedelijk zo blijven. Zelfs als het weer omslaat naar nat en wisselvallig, dan kan de periode met lage rivierafvoeren „tot in december” aanhouden.
Droogtealarm leidt lokaal tot unieke ingrepen, maar hoogste crisisfase blijft uit
De droogte dwingt waterschappen op sommige plekken tot unieke maatregelen. Voorlopig blijft het echter bij lokale en regionale ingrepen, meldt het ministerie na overleg. Het drinkwater en de energievoorziening zijn namelijk nog niet in gevaar.
In tijden van zoetwaterschaarste geldt een wettelijke volgorde die bepaalt waar het water eerst naartoe gaat. Veiligheid gaat voor. Dijken en kades krijgen dus eerst water, zelfs vóór de drinkwatervoorziening. Als dijken doorbreken is dat gevaarlijker voor de volksgezondheid dan wanneer het drinkwater vanwege tekorten even op rantsoen moet. Daarmee wijkt Nederland af van de lijn van de Europese Commissie, die drinkwater als hoogste belang aanwijst. Na veilige dijken, kades en waterkeringen komen de drinkwatervoorziening en energiebedrijven.
Record gesneuveld: sinds 1947 niet zo weinig water door de Rijn
Niet eerder stroomde er bij Lobith zo weinig water door de Rijn als nu. De gemiddelde waterafvoer in het afgelopen etmaal was 614 kubieke meter per seconde. Sinds het begin van de metingen was het niet zo laag en naar verwachting is het einde nog niet in zicht. Het is al tijden droog en daar komt in de komende dagen geen verandering in.
Inmiddels zijn we onder het laagterecord van 1947 gezakt. Toen lag de etmaalgemiddelde Rijnafvoer bij Lobith op 620 kubieke meter per seconde. Dat was echter pas laat in het jaar, op 4 november. Het feit dat deze waarde nu al is bereikt, is zeer bijzonder. Volgens Jan Verkade, hydrometeoroloog bij Deltares en Rijkswaterstaat, is de afvoer niet alleen ongekend laag, maar komt het lage water ook opvallend vroeg. “Door het buitengewoon warme voorjaar is de sneeuw in Zwitserland dit jaar zo’n drie maanden eerder dan anders gesmolten. Ook regen bleef en blijft uit en daarmee loopt de Rijn nu min of meer leeg.”
