Wat is een circulair watersysteem?

In 2050 wil Nederland naar een circulair watersysteem. Hierbij krijgt huishoudelijk afvalwater, bijvoorbeeld van de douche, als grondstof een nieuwe bestemming. Zo’n circulair watersysteem is nodig om in de toekomst verzekerd te zijn van genoeg water. Hoe ziet dit eruit en wat is ervoor nodig?

Van lineair naar circulair

Nu zijn de meeste watersystemen nog lineair. Als consumenten en bedrijven water gebruiken, gaat het maar één kant op: via het riool naar het oppervlaktewater. Dat is zonde, want je zou veel meer met dat afvalwater kunnen doen.

Jaarlijks halen we in Nederland ongeveer 1,1 biljoen liter drinkwater uit de grond en uit oppervlaktewater. Na gebruik verdwijnt dit water in zee en worden de natuurlijke hulpbronnen niet in hetzelfde tempo aangevuld. Bovendien raakt zowel grondwater als oppervlaktewater vervuild door bestrijdingsmiddelen, bemesting, hormonen, medicijnen, PFAS, microplastics, industriële vervuiling en verzilting.

Een circulair watersysteem is slim en flexibel

In een circulair watersysteem komt het afvalwater terecht in een centrale opslag, waar het bijvoorbeeld zorgt voor de opslag van warmte voor cv-installaties. Een circulair watersysteem is slim en flexibel en maakt duidelijk onderscheid tussen de verschillende soorten water die binnenkomen, zoals regenwater, grijs water en zwart water.

Zijn er nu al circulaire watersystemen?

Op verschillende plekken in Nederland zijn proefprojecten met innovatieve watersystemen. Deze zijn meestal niet helemaal circulair, maar voor een deel. We lichten er hier drie voorbeelden uit: die van een groot nieuwbouwproject in de binnenstad van Nieuwegein, van de Amsterdamse wijk Buiksloterham en het project SUPERLocal in Kerkrade.

Voorbeeld 1: Nieuwegein

Een nieuwbouwproject met meer dan 2000 woningen in de binnenstad van Nieuwegein werkt met gescheiden watersystemen. Een grote ondergrondse waterbuffer vangt het regenwater op. Na zuivering verdwijnt het regenwater zo’n dertig meter onder de grond. In droge tijden kan het na oppompen zorgen voor het bewateren van het groen in de wijk.

Een ander onderdeel van het innovatieve watersysteem in Nieuwegein is het hergebruik van grijs water. Dat water kun je na decentrale zuivering weer inzetten voor het doorspoelen van het toilet of opslaan in de ondergronds waterbuffer.

De derde ambitie is om ook zwart afvalwater te benutten, oftewel het water afkomstig van toiletten. Dat gaat nu nog niet gebeuren, maar is iets voor de toekomst.

Voorbeeld 2: Amsterdamse wijk Buiksloterham

In de nieuwe, kleine wijk Buiksloterham in Amsterdam Noord wint waterbedrijf Waternet uit zwart water grondstoffen en energie. In de huizen is de wc-afvoer gescheiden van het huishoudelijke afvalwater. Voor het zwarte water hebben de bewoners vacuümtoiletten, die met slechts één liter water de ontlasting wegzuigen. Ter vergelijking: een regulier toilet gebruikt ongeveer acht liter.

De Amsterdamse circulaire wijk Buiksloterham

Het zwarte water wordt apart met een vacuümsysteem ingezameld, nutriënten worden eruit gehaald en er vindt biovergisting plaats. De warmte en elektriciteit die daarbij vrijkomen, gebruikt Waternet onder andere om de zuivering energieneutraal te laten draaien. Ook hoeft Waternet het rioolwater niet meer naar de haven te pompen, wat weer energie scheelt.

Voorbeeld 3: SUPERLocal in Kerkrade

In Kerkrade is een nieuwbouwwijk ontwikkeld, waarvan de woningen deels gebouwd zijn uit het restmateriaal van de flats die er eerst stonden. Ook de watervoorziening is in het project SUPERLocal grotendeels circulair. Regenwaterbuffers vangen hemelwater op, wat na zuivering geschikt is als drinkwater. In een aparte buffer komt het afvalwater van toiletten. De omzetting van dit zwarte water zorgt voor elektriciteit en warmte in de woningen.

Kleine circulaire watersystemen zuiveren regenwater voor huishoudelijk gebruik

Zelf aan de slag

Voor nieuwbouwprojecten is het gemakkelijker om een circulair watersysteem aan te leggen dan bij bestaande huizen. Wie met een bestaand huis graag wil bijdragen aan de circulaire economie, kan beginnen met het aanschaffen van een regenton waarmee je de planten kunt besproeien, maar bijvoorbeeld ook je auto schoon kunt maken. Ook bestaan er circulaire watersystemen voor particulieren waarmee je regenwater kunt opslaan en zuiveren voor gebruik voor wasmachine, toilet, huishouden en tuin. Sommige van die systemen werken ook in combinatie met een groen dak.

Ontvang 1x per maand updates over toepassingen voor drinkwater via onze nieuwsbrief:

Watertransitie

Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Reacties

2
  • Anoniem
    Alice
    ik geloof er wel in om niet altijd drinkwater gebruiken die nu daar nu wel gebruikt worden
    Beantwoorden
  • Anoniem
    Alice Verdonk
    ik geloof wel dat er nu veel drinkwater gebruikt wordt wat niet nodig is.
    Beantwoorden