Nieuwsoverzicht – Raad voor de Leefomgeving: Nationale strategie moet drinkwaterprobleem aanpakken, en water besparen lukt consumenten wel maar bedrijven nog niet
Raad voor de Leefomgeving: Nationale strategie moet drinkwaterprobleem aanpakken, en afnemende kwaliteit waterbronnen verhoogt kosten drinkwater. Een overzicht van de opvallendste nieuwsberichten over drinkwater van de afgelopen twee weken.
Volg de laatste ontwikkelingen via onze LinkedIn pagina.
Nationale strategie moet drinkwaterprobleem aanpakken
Er moet een nationale aanpak komen zodat ook in de toekomst voldoende drinkwater beschikbaar is. Met dat advies komt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli). De vraag naar drinkwater neemt toe door bevolkingsgroei en economische ontwikkeling, terwijl er steeds minder zoetwater beschikbaar is vanwege klimaatverandering en vervuiling. Er zijn volgens de raad ingrijpende maatregelen nodig om tot het einde van de eeuw over voldoende, schoon en betaalbaar drinkwater te blijven beschikken. Een belangrijke rol is weggelegd voor het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Dat moet samen met drinkwaterbedrijven, medeoverheden en kennisinstellingen tot een nationale strategie komen.
Overheden staan onvoldoende voor zorgplicht drinkwater
Gemeenten en provincies moeten als aandeelhouders meer geld en aandacht pompen in de waterbedrijven om de drinkwaterkwaliteit op peil te houden. Scherpere regelgeving en meer toezicht en handhaving zijn nodig voor een hogere waterkwaliteit. Dat schrijft Hans de Groene, directeur van de Vereniging van Waterbedrijven (Vewin) in een analyse in economenvakblad Economisch Statistische Berichten (ESB). Waterkwaliteit moet in de ogen van deze econoom niet alleen als milieuvraagstuk worden gezien, maar als groeiend financieel en bestuurlijk dossier voor decentrale overheden. In zijn artikel haalt De Groene de Raad voor de Leefomgeving aan, die ook van mening is dat overheden te weinig invulling geven aan hun zorgplicht.
Binnenlands Bestuur, 23 april 2026
Afnemende kwaliteit waterbronnen verhoogt kosten drinkwater
In 2023 concludeerde het RIVM op basis van beschikbare prognoses en scenario’s dat er in 2030 circa 100 miljoen kubieke meter meer drinkwater moet worden geproduceerd dan in 2020. Zonder extra winning zullen er drinkwatertekorten ontstaan (Ansink en Bremer, 2024). Alle tien drinkwaterbedrijven hebben dus vóór 2030 extra productiecapaciteit nodig om de groeiende bevolking en economie te kunnen voorzien van drinkwater. Voor de drinkwaterbedrijven – bedrijven met een wettelijke leveringsplicht en met gemeenten en provincies als aandeelhouders – vloeit uit die noodzakelijke capaciteitsuitbreiding onder andere een sterk toenemende investeringsopgave voort, die zich onvermijdelijk zal vertalen in een hogere prijs voor de klant.
Vitens waarschuwt voor tekort aan drinkwater
Drinkwaterbedrijf Vitens waarschuwt voor een tekort aan drinkwater als er geen nieuwe bronnen en infrastructuur bij komen. Het gemiddelde verbruik per persoon is vorig jaar wel wat gedaald, maar het lost volgens Vitens de problemen door onder meer klimaatverandering niet op. Dat blijkt uit de jaarcijfers van het bedrijf.
Boeren zijn blij met Europese plannen voor versoepeling regels rond bestrijdingsmiddelen, maar drinkwaterbedrijven maken zich zorgen
De Europese Commissie wil de regels voor het gebruik van bestrijdingsmiddelen versoepelen. Boeren zijn blij, omdat hierdoor sneller groenere middelen beschikbaar zouden komen. Maar wetenschappers en drinkwaterbedrijven zijn bang voor een omgekeerd effect.
Water besparen lukt wel bij consumenten, maar nog niet bij bedrijven
Consumenten zijn de laatste jaren minder drinkwater gaan verbruiken maar de vraag bij bedrijven blijft onverminderd groot. Dat blijkt uit het jaarverslag van drinkwaterbedrijf Vitens. Bij bedrijven zijn de doelstellingen voor nu én in de toekomst nog ver buiten bereik. Het drinkwaterverbruik ligt daar juist hoger dan in het vorige decennium. Bedrijven gebruiken nu ongeveer evenveel water als in de jaren 2016 tot 2019, die als referentieperioden gelden.
Verbod op PFAS-pesticiden laat nog twee jaar op zich wachten
Er komt een verbod op bestrijdingsmiddelen met PFAS die in de bodem een gif vormen dat het drinkwater kan vervuilen. Het onderzoek dat nog loopt, geeft boeren twee jaar de tijd om een alternatief te zoeken. De waterbedrijven vragen een verbod op PFAS-pesticiden, omdat ze steeds meer vervuiling uit hun bronnen moeten halen. Denemarken verbood vorig jaar 31 middelen, maar Nederland gaat dat op z’n vroegst in 2028 doen.
Watercongestie staat voor de deur: Rijk moet vaart maken met waterzuinige wijken
Nieuwe wijken zijn in de toekomst niet meer automatisch gegarandeerd van schoon drinkwater. Door klimaatverandering loopt de drinkwatervoorziening tegen grenzen aan. Het rijk wordt opgeroepen om waterzuinig bouwen makkelijker te maken. Een samenwerking van bedrijven uit de bouw-, water en installatiesector met decentrale overheden, verenigd in de Bouwtafel Waterzuinige Wijken, wil dat het kabinet meer werk gaat maken van drinkwaterbesparing in de nieuwbouw en renovatie. In een manifest roepen de partijen op om een duidelijke richtlijn te ontwikkelen en wetgeving aan te passen.
Minstens 1000 lozingsvergunningen op de plank bij waterschappen en omgevingsdienst
Bij waterschappen en omgevingsdiensten liggen minstens duizend lozingsvergunningen op de plank, die nog voor het einde van 2027 moeten worden gecontroleerd. Dan moet Nederland voldoen aan de doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW), de Europese norm voor schoon oppervlakte- en grondwater. Deze achterstanden zijn onwenselijk, zegt minister Karremans tegen journalistiek onderzoeksplatform Pointer (KRO-NCRV). Milieuorganisatie Natuur & Milieu maakt zich zorgen over de achterstand bij het herzien van de vergunningen.
Hogeschool Rotterdam waarschuwt: droogte raakt ook steden, woningen en drinkwater
Hogeschool Rotterdam waarschuwt dat droogte nog te vaak wordt gezien als een probleem van landbouw en natuur, terwijl ook steden kwetsbaar zijn. Langdurige droogte kan leiden tot schade aan gebouwen en infrastructuur, druk op drinkwater en aantasting van stedelijk groen en waterkwaliteit. Als lead partner van het landelijke onderzoeksproject Thirsty Cities onderzoekt Hogeschool Rotterdam samen met kennisinstellingen, gemeenten en andere partners hoe steden zich beter kunnen voorbereiden op droge perioden.
RIWA-Rijn dringt aan op strengere aanpak PFAS-lozingen bij Leverkusen
RIWA-Rijn heeft de Duitse autoriteiten opgeroepen om aanvullende maatregelen te nemen tegen PFAS-lozingen vanuit de rioolwaterzuivering Leverkusen-Bürrig. Aanleiding is een analyse van meetgegevens waaruit blijkt dat de lozing van met name PFBS – een stof binnen de PFAS-groep – structureel boven de oriëntatiewaarden ligt en incidenteel hoge pieken vertoont. Volgens de vereniging van Nederlandse Rijnwaterbedrijven staat daarmee de kwaliteit van het Rijnwater onder druk. Meer dan vijf miljoen Nederlanders zijn afhankelijk van deze rivier voor hun drinkwatervoorziening.
Kassen blijken lek: vaak te veel bestrijdingsmiddelen in het water
Er lekken minder bestrijdingsmiddelen vanuit kassen naar sloten, maar nog altijd te veel. Daardoor kunnen insecten, vissen en ander leven in sloten doodgaan. Volgend jaar zou er nauwelijks meer iets moeten lekken, maar dat lijkt onrealistisch. In tien jaar tijd (tussen 2014 en 2024) is het aantal normoverschrijdingen gedaald. Maar nog altijd worden op 60 procent van de meetpunten te veel bestrijdingsmiddelen in het water gemeten, blijkt uit onderzoek van Natuur & Milieu.
