Europese Drinkwaterrichtlijn: strengere regels voor verontreinigende stoffen

Waarom bestaat de Europese Drinkwaterrichtlijn?

De Europese Drinkwaterrichtlijn bestaat sinds 1998 om mensen te beschermen tegen de negatieve gevolgen van de vervuiling van water wat bestemd is voor menselijke consumptie. Dit gaat om kraanwater, verpakt water (zoals in petflessen) en water voor voedselbereiding. In deze richtlijn zijn bijvoorbeeld normen opgenomen voor de kwaliteit van dit water, en regels voor het informeren van gebruikers over deze kwaliteit.

Vernieuwd en aangescherpt

In 2021 werden de richtlijnen al aangescherpt. In de herziene Europese Drinkwaterrichtlijn is bijvoorbeeld meer oog voor de uitbreiding van de kwaliteitsnormen, afstemming met de Kaderrichtlijn Water en betere voorlichting aan consumenten:

• Herziening en uitbreiding kwaliteitsnormen

De normen waar de drinkwaterkwaliteit aan moeten voldoen, zijn geüpdatet. Enkele bestaande normen zijn aangepast en er zijn een aantal nieuwe normen opgenomen, bijvoorbeeld voor legionella. Daarbij is er een zogeheten watchlist met een meetverplichting opgenomen voor opkomende stoffen die een potentieel gevaar voor onze gezondheid kunnen vormen. Dit gaat bijvoorbeeld om microplastics en medicijnresten. Ook komen er hygiënische eisen voor materialen, producten en chemicaliën die met drinkwater in contact komen, zoals leidingen en kranen.

• Betere afstemming met de Kaderrichtlijn Water (KRW)

Branchevereniging Vewin van de Nederlandse drinkwaterbedrijven noemde als ‘groot winstpunt’ van de herziene richtlijn de aangepaste en verbeterde afstemming met de Kaderrichtlijn Water (KRW). In deze richtlijn staan verschillende kwaliteitseisen voor de bronnen van drinkwaterproductie (oppervlaktewater en grondwater). De verantwoordelijkheid die lidstaten hebben voor de bescherming van drinkwaterbronnen is hiermee ook in de Drinkwaterrichtlijn benoemd. Dit is belangrijk voor de drinkwatersector, omdat schone drinkwaterbronnen nodig zijn om veilig drinkwater te kunnen maken. Deze verbinding tussen de Drinkwaterrichtlijn en de Kaderrichtlijn Water is goede stap in het verder verbeteren van de samenhang in het Europese waterbeleid.

• Betere voorlichting aan consumenten en betere toegang tot drinkwater

De nieuwe richtlijn wil dat consumenten uitgebreider worden geïnformeerd over hun drinkwater. Zij moeten bijvoorbeeld informatie krijgen over de waterkwaliteit, hun jaarlijks verbruik, de literprijs, waterbesparingsmogelijkheden, zuiveringsmethoden en lekverliezen. Daarnaast is er een inspanningsverplichting voor lidstaten toegevoegd om maatregelen te nemen om de toegang tot de drinkwatervoorziening te verbeteren en het gebruik van kraanwater binnens- en buitenshuis te bevorderen.

Zelf de nieuwe Europese drinkwaterrichtlijn inzien? Dat kan hier.

2026: verplichte PFAS-monitoring

In januari 2026 ging de verplichte monitoring van PFAS in drinkwater in de hele Europese Unie in, als onderdeel van de Drinkwaterrichttlijn. De richtlijn bevat strengere regels voor verontreinigende stoffen en eist onder andere dat materialen die in contact komen met drinkwater aan één geharmoniseerde Europese standaard voldoen.

Inbreukprocedure tegen Nederland  

De meeste verplichtingen, zoals de risicobeoordeling van bron tot tappunt en de PFAS-monitoring per januari 2026, zijn inmiddels in de nationale praktijk opgenomen. Maar omdat Nederland de herziene Drinkwaterrichtlijn niet op tijd en volledig heeft omgezet in de eigen wetgeving, begon de Europese Commissie in juni 2025 een inbreukprocedure tegen Nederland.  De inbreukprocedure loopt nog. De Europese Commissie sluit de procedure pas af als zij de schriftelijke reacties en definitieve wetteksten van Nederland heeft gecontroleerd en goedgekeurd.

Tegen Nederland lopen meerdere Europese watergerelateerde inbreukprocedures,  waaronder de procedure wegens het gebrek aan periodieke herziening van lozingsvergunningen onder de Kaderrichtlijn Water (KRW).

Uiteindelijk is het succes van de Europese Drinkwaterrichtlijn afhankelijk van het succesvol omzetten van de richtlijn in de nationale wet- en regelgeving en de uitvoering in de praktijk. Hierbij speelt ook toezicht en handhaving een rol.