Waterfilters: de zin en onzin bij Nederlands kraanwater

7 februari 2022

In Nederland hebben we het beste kraanwater ter wereld. Toch zijn er partijen die beweren dat we ons drinkwater thuis nog moeten filteren. Is dat echt nodig? Roberta Hofman van KWR Water vertelt over de werking, het nut en de nadelen van waterfilters.

‘Waterfilters zijn overbodig’

Medicijnresten, chloor, fluor, zware metalen, pesticiden. Als je sommige producenten en verkopers van waterfilters moet geloven zitten er allerlei ongewenste stoffen in ons drinkwater. Hun waterfilter haalt ze er allemaal uit. Maar zo’n filter is in Nederland totaal overbodig, zegt Roberta Hofman, senior onderzoeker waterbehandeling bij KWR.

“Het Nederlandse kraanwater is van uitstekende kwaliteit, daar hoeven we zelf niks aan te verbeteren. Drinkwaterbedrijven zuiveren vrijwel alle verontreinigingen uit het water. Daarnaast zijn we een van de weinige landen die geen chloor of fluor aan drinkwater toevoegen. Om de kwaliteit te waarborgen wordt kraanwater ook nog eens voortdurend gemonitord.”

Verschillende soorten: actieve kool en membraanfilters

Voor consumenten bestaan verschillende soorten waterfilters, zegt Hofman. “Een van de meest gebruikte zijn filters met actieve kool. Deze filters zitten vaak in waterkannen. De kool adsorbeert de verontreinigingen, voor zover aanwezig. Ook drinkwaterbedrijven passen filtering met actieve kool toe, maar dan op veel grotere schaal.”

Daarnaast zijn er filters voor achter de watermeter, zoals membraanfilters. “Deze halen vrijwel alle stoffen uit het water. Zoveel zelfs, dat je bijna puur water overhoudt. Dat klinkt mooi, maar is niet per se goed. Puur water is erg agressief en kan je leidingen aantasten. Ook heb je mineralen in kraanwater, zoals calcium en natrium, juist nodig.”

Puur water is erg agressief en kan je leidingen aantasten

En dan zijn er ook waterontharders

Voor het specifiek verwijderen van kalk zijn er nog de waterontharders. Deze werken vaak op basis van een ionenwisselaar, vervolgt Hofman. “Ionenwisselaars vervangen calcium in het water door natrium. Dit zorgt voor minder hard water. Hierdoor krijg je minder kalkaanslag en een zachtere watersmaak.”

Consumenten zien kalk in water vaak als een probleem, maar dat is niet geheel terecht, zegt Hofman. “Het is belangrijk voor je gezondheid en verstevigt je botten. Volgens het Drinkwaterbesluit moet drinkwater ook een minimale hoeveelheid kalk bevatten. Wanneer drinkwaterbedrijven bij zuivering te veel calcium verwijderen, voegen ze later zelf nog kalk toe aan het drinkwater.”

Hofman begrijpt dat mensen kalkaanslag vervelend vinden. “Maar die kun je ook verwijderen met een eenvoudig borsteltje. Dat is een stuk goedkoper. Waterontharders met een ionenwisselaar kosten soms wel meer dan duizend euro. Daar kun je heel wat borsteltjes voor kopen.”

Geen noodzaak, toch booming business

Ondanks het ontbreken van noodzaak zijn waterfilters volgens Hofman booming business. “Op radio en tv kom je steeds vaker reclame tegen. Verkopers beweren eerst van alles over de waterkwaliteit om vervolgens hun filters aan te prijzen. Consumenten zijn daar gevoelig voor. Als je telkens te horen krijgt dat je je kraanwater moet filteren, ga je vanzelf denken dat er iets mis mee is.”

Het fenomeen is volgens Hofman overgewaaid uit het buitenland. “In diverse landen heb je vanwege de slechte kwaliteit van kraanwater waterfilters nodig. In Nederland dus niet. Maar om geld te verdienen worden ze ook hier op de markt gebracht.”

In diverse landen zijn waterfilters nodig door de slechte kwaliteit van kraanwater, maar in Nederland niet

Van slimme marketing tot onjuiste claims

Hofman ziet dat bedrijven handig zijn in hun formuleringen. “In de handleiding zetten ze bijvoorbeeld dat hun filter allerlei stoffen uit het water haalt. Als je aangeeft dat die stoffen helemaal niet in kraanwater zitten, luidt hun antwoord: ‘Maar dat zeggen we ook niet’. Strikt genomen liegen ze dus niet. Maar het is wel misleidend.”

Andere bedrijven suggereren – onterecht – dat aan het Nederlandse kraanwater chemicaliën zoals chloor worden toegevoegd. Hofman: “Waarschijnlijk hebben ze de informatie dan letterlijk gekopieerd uit een land waarin dat wel gebeurt. Soms bewust, maar het kan ook gewoon onwetendheid zijn.”

Echt kwalijk en strafbaar zijn onjuiste claims over verontreinigingen, zegt Hofman. “Een paar jaar geleden ging een video rond waarin kraanwater verkleurde. Dit zou aantonen dat het vol zit met verontreinigingen. Terwijl de bruine kleur helemaal niet werd veroorzaakt door het water. Uiteindelijk bleken er filterverkopers achter het filmpje te zitten. Toen dit uitkwam is de site razendsnel offline gehaald.”

Verontreiniging in hele lage concentraties

Hofman erkent dat drinkwaterbedrijven verontreinigingen niet voor 100 procent uit water zuiveren. Maar de concentraties zijn zo laag dat op geen enkele wijze sprake is van een gezondheidsrisico. “Stel dat kraanwater per liter 1 microgram aan ongewenste stoffen bevat, de hoeveelheid die wettelijk is toegestaan. Dan duurt het – ervan uitgaande dat je dagelijks twee liter water drinkt – 685 jaar om de hoeveelheid van 1 paracetamoltablet binnen te krijgen.”

Nadelen: bacteriegroei, ophoping en milieuschade

Extra zuivering met een waterfilter is dus totaal niet nodig, benadrukt de onderzoeker nogmaals.  “Doordat je mineralen verwijdert, maak je drinkwater ook zeker niet gezonder.” Een waterfilter kan zelfs een averechts effect opleveren.

“Wanneer je het filter niet tijdig schoonmaakt of vervangt, kan bacteriegroei ontstaan. Dat is niet per se schadelijk voor de gezondheid, maar kan wel de kleur en smaak van kraanwater veranderen. Daarnaast kunnen schadelijke stoffen zich ophopen in actieve kool. Doordat deze na verloop van tijd weer loslaten, vergroot je juist de verontreiniging.”

Ook het milieu doe je geen plezier met waterfilters. “Bij membraanfilters moet je het water waarin de stoffen zijn geconcentreerd afvoeren. Daarmee verlies je zo’n 70 tot 80 procent van het drinkwater. Voor ionenwisselaars geldt dat je ze eens in de zoveel tijd moet behandelen met keukenzout. Dat belandt vervolgens in het riool.”

Blijf elke maand op de hoogte van de ontwikkelingen rond drinkwater via onze nieuwsbrief:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Reacties

28
  • Anoniem
    J. Bregman
    Het water hier is enorm hard en dus zwaar kalk houdend, het is duidelijk te zien en het wordt tijd dat u er iets aan gaat doen. In de meterkast is er geen 70 mm rechte buis aanwezig, dus ook zelf kunnen wij de ontharder er niet plaatsen.
    Beantwoorden
  • Anoniem
    En. Klepper
    Precies wat ik al dacht, totale onzin al die filters. Ja waterkannen met kalkfilter gebruik ik om het strijkijzer te sparen, maar kranen en dergelijke maak ik gewoon regelmatig schoon, geen filter voor nodig.
    Beantwoorden
    • Anoniem
      ...
      Als deze meneer gelijk heeft waarom verkoopt Albert Heijn, Dirck en dergelijke rayons met water. Hij beweert dat waterfilter verkopende bedrijven misleidend zijn. Alles wat ik heb gelezen is ook wel behoorlijk politiek vanuit zijn punt om alleen het kraanwater van Nederland goed te laten zien. Nederland is een laag land een moeras land zonder bergen met natuurlijke water. Laten we voorstellen dat het wel goed wordt gezuiverd, nog steeds moet die water via de leidingen naar onze huis. In plaats van al die flessen the shoppen raad ik zelf aan om zo'n water filter product juist wel aan te schaffen. Je kan je mineralen makkelijk van andere producten compenseren.
      Beantwoorden
  • Anoniem
    F. Blok
    L.S., Dank voor de nieuwsbrief. Mij moet wel van het hart dat het water dat wij in Zeeland hebben, veel meer kalk bevat dan in onze vorige woning in Zuid-Limburg. Het koffieapparaat, de waterkoker, de douche en alle andere kranen hebben het er zwaar mee en we moeten veel vaker kalk verwijderen. Er zit gewoon te veel kalk in ons kraanwater. Vandaar dat we binnenkort toch aan de Aquacel zullen gaan.
    Beantwoorden
  • Anoniem
    Frans Garnier
    In het aangeleverde leidingwater zit ook legionella, weliswaar theoretisch onder 100 kve, dit groeit uit tot hoge concentraties in minder gebruikte leidingen en kunstofdoucheslangen. Hiermee kom je snel boven de 100kve Chloor lost dit dodelijke probleem op, waarom dan geen chloor toevoeging ?
    Beantwoorden
    • Anoniem
      Barry Rutten
      Het Nederlands drinkwater vodoet aan de norm. De norm is een manipuleerbaar. Het drinkwater uit de kraan heeft een gemeten aanstal stoffen oftewel ppm van 276. Spa Reine hanteert de norm van 35ppm, zelf zorg ik met mijn reverse osmose apparaat dat het water niet boven de norm van 35ppm blijft. Welke stoffen zijn die 276 ppm dan wel precies?
      Beantwoorden
    • Anoniem
      Edwin
      Waarom zal ik Chloor moeten drinken ? Bacteriële besmettingen zijn overigens alleen maar gevaarlijk voor mensen met een zwakke gezondheid . Voor het douchen de kraan eventjes heet door laten doorlopen maakt het ergste dood Uiteraard natuurlijk uitkijken dat men hierdoor niet verbrand en nooit vergeten weer op koud te zetten .
      Beantwoorden
      • Anoniem
        Stephan
        Ik ben benieuwd of Roberta het residu van 3 liter gedestilleerd kraanwater zo opdrinkt. Ik heb een destillator en van 3 liter blijft een borrelglaasje bruine drab over. Dus hoeveel van die borrelglaasjes krijg je op jaarbasis binnen ? En na het destilleren kun je altijd mineralen van veel hogere kwaliteit en diversiteit aan het water toevoegen.
        Beantwoorden
  • Anoniem
    Bart
    https://www.natuurmonumenten.nl/teken/waterpetitie
    Beantwoorden
    • Anoniem
      R.A. Steenbergen
      Deze link gaat niet over ons drinkwater, maar over rivier- en grondwater e.d. Het enige wat er over drinkwater in staat is dat 'ons drinkwater zelfs onder druk komt te staan, omdat het steeds moeilijker te zuiveren is'. Iemand die niet goed leest (en dat doen de meesten tegenwoordig niet), zouden denken dat deze petitie over slecht drinkwater gaat. Dat is dus niet zo. En daarom zie ik het nut niet om deze link hier te plaatsen.
      Beantwoorden
  • Anoniem
    Jacques Serle
    Lang geleden had ik heel erg slecht water uit de kraan. (1983) Het heeft me heel wat bronwater gekost. Eerst kookte ik de `bagger` uit de kraan daarna liet ik het een nacht afkoelen / bezinken. Dan stak ik er schuin een dun houten stokje in. Op de plaats / grens waar het de tweede keer de brekingsindex voorbij stak. Vermoede ik ureum en nog veel meer zwaardere verontreinigingen. Van de bovenste helft kon ik bijvoorbeeld thee zetten.
    Beantwoorden
  • Anoniem
    Jacques Serle
    Doordat de brandweer heeft de kwaliteit van het water verbeterd door af en toe te spuien op laag gelegen plaatsen in de `woon` polder.
    Beantwoorden
  • Anoniem
    Wim
    We hebben nu al jaren een aquacel die werkt perfect, in het artikel stond dat je de kalk met een borsteltje zo weg haalt, dat is echt onzin. De apparatuur gaat veel langer mee zonder al die kalk!
    Beantwoorden
  • Anoniem
    Edwin
    Kwaliteit is hoog maar met die Pfas ( tefas ) troep gaat men in NL nog steeds door . https://www.drinkwaterplatform.nl/7-vragen-over-pfas-in-drinkwater/ Dat is nooit ter verwijderen En anders dan 3M in België gaan ze er NL in Dordrecht en Helmond er ook nog mee door . Ook andere rotzooi maar in NL hoor je alleen maar nog dat we elektrische moeten rijden en van het gas of moeten .
    Beantwoorden
  • Anoniem
    Marga
    Heldere informatie. Dank! Ik vraag mij af waarom wij niet het regenwater gebruiken om drinkbaar water van te maken. Dit is hetzelfde water dat in rivieren en de grond terecht komt. Met een goede filter zou het regenwater ook voor drinkwater geschikt gemaakt kunnen worden, toch ?
    Beantwoorden
  • Anoniem
    P.Boekel
    Indien je aan het eind van de leiding zit, komt het regelmatig voor dat het drinkwater naar vis smaakt en ruikt. Doorspoelen is dan een redelijke oplossing. Gebruik van filters neemt de geur en bijsmaak weg.
    Beantwoorden
  • Anoniem
    Patrick van der Heijden
    Leuk stukje, maar zoals vaak ligt “de waarheid” in het midden. Ja, natuurlijk hebben we in Nederland prima kraanwater, maar toch gebruik ik al jaren zowel een (ionen)ontharder als een kool- en fijnfilter. Ja, dat kost extra geld, maar het bespaard enorm op shampoo, schoonmaakmiddelen, kalkfilters voor het koffiezetapparaat, enz. Bovendien, als je ziet wat ik iedere maand uit mijn fijnfilter spoel, is dat alles behalve kraakhelder (zand, klei, vlokken). Als je weet hoe je installatie werkt en welk onderhoud je moet uitvoeren, kan het zeker voordelen hebben.
    Beantwoorden
  • Anoniem
    bvanderlindenabeltasmanlaan4123133ajvlaardingen
    hetleidingwaterisprimaikgebruikthetaljarenzouitdekraan
    Beantwoorden
  • Anoniem
    Rini Goed
    voor ik warm water krijg moet ik 2 kleine emmertjes water vullen die ik dan gebruik voor het door spoelen van de wc, ik doe om de dag de afwas ,was mijn handen zonder de kraan te laten lopen ,zo ook met tanden poetsen.
    Beantwoorden
  • Anoniem
    Piet van dijk
    De meeste mensen die klagenoeten eens in het buitenland wonen daar kan alleen maar. Flessen water. Drinken wij spoelen onze wc met Spa water. Gr
    Beantwoorden
    • Anoniem
      Marcel
      Geklaag of niet, er zijn al voor dat er massaal commerciële ingezet is op ontharders en filters wensen (zachtheid) of klachten van de gebruikers. Iedereen kan zelf een keus maken wat voor hem het beste voelt. Ik ben in de zelfde plaats 2km verhuisd. Op eerste locatie matige last van kalk. Op huidige adres veel last ,zelfde water bedrijf. Bij testen van hardheid komt ik nu op een hardheid van 11-12, bij de oude locatie nooit gedaan. Waterbedrijf geeft 8 aan. Tevens is dit een wijk waar veel gerenoveerd wordt en soms leidingen openliggen. Heb al kleine takjes en verontreinigingen gevonden in de filters/membraan voor de kranen. Dus de metingen die bij het waterbedrijf worden uitgevoerd is (mogelijk) niet 1 op 1 het water wat bij mij binnen komt. Dat zijn dus ook locaties waar opbouw van verontreiniging mogelijk is. Dan liever een voorfilter waar goed onderhoud mogelijk is. Wat er dus tijdens het transport gebuurt is weinig over bekend, geloof echt wel dat het water wat wat de zuivering verlaad 8 is en het de takjes en zand er niet inzitten. De zelfde onderzoeker geeft aan dat wel degelijk het water minder hard gemaakt (wordt) kan worden maar dat ze aan een minimale hardheid moeten voldoen (bij mengen van kalk) voor behoud van hèt oude leiding werk. Ben het wel met je eens dat ons leiding water weer te goed is voor het doorspoelen van de wc of het water geven van planten. Daar word in nieuwbouw wat mij betreft nog te weinig aan gedaan. Ik ben inmiddels overstag gegaan voor een ontharder, terwijl ik zeker alle voordelen met een korreltje zout neem ;). Zoals besparen van geld geloof ik niet in (aanschaf, jaarlijks onderhoud, zout en elektriciteit). Maar ik ben graag wat geld kwijt om niet dagelijkse met doekjes en eenvoudige borsteltjes aan de slag te moeten en dan als nog maandelijks met kalk reiniger groot onderhoud. Daarnaast mis ik een beetje hoe eenvoudig en snel het is om met een eenvoudige borsteltje alles te moeten schoonmaken en of deze tijd in het rekenvoorbeeld is mee genomen. Dit is mij besparing en iets dat al schaars genoeg is. Tevens iets waar ze in veel buiten landen meer lijken te hebben.
      Beantwoorden
  • Anoniem
    Fred
    Daarnaast kunnen schadelijke stoffen zich ophopen in actieve kool. Doordat deze na verloop van tijd weer loslaten, vergroot je juist de verontreiniging.” Deze zin is een beetje overbodig als de rest van het artikel waar is. Dus een beetje met een korreltje natrium nemen...
    Beantwoorden
  • Anoniem
    Sander
    Wat een onzin allemaal. Ik gebruik Watertogo waterfilters en merk dat het water dat ik binnenkrijg beter van kwaliteit is dan het directe getapte water van Evides. Neem dit verhaal van het drinkwaterplatform (propaganda kanaal van de grote waterbedrijven... zodat we geen paniek krijgen en merken dat ons leidingwater steeds slechter wordt, wat het geval is).. maar met een korreltje zout
    Beantwoorden
  • Anoniem
    J. Torfs
    Een heel nuttig en duidelijk artikel over waterontharders!!! Het beantwoord ook wat zaken die ik me al jaren afvroeg. en gaat veel commercieel nepnieuws tegen. Goed om te weten dat kalk uitfilteren goed is voor je apparatuur maar slecht voor je gezondheid. Voor mij gaat mijn gezondheid toch boven de apparatuur. En het is gebaseerd op feiten, niet op gevoel. Ik heb redelijk veel gereisd en in sommige landen is het water inderdaad duidelijk van slechtere kwaliteit, bijv veel chloor of ijzer of zelfs zwavel (in Ijsland) en daar zou een waterfilter wel nuttig kunnen zijn. Geweldig!
    Beantwoorden
    • Anoniem
      M. Hofener
      Begrijpend lezen is ook een vak. In het artikel word niet aangetoond dat het uitfilteren van kalk slecht voor je is. De kalk bevoorrading word maar voor een heel klein gedeelte uit water verkregen, en komt voor het grootste deel uit eten. Het uitfilteren via membraanfilter (bv osmose), zorgt dat alle mineralen en toegevoegd stoffen zoals uitgefilterd worden. Dit is ongezond omdat water in deze toestand mineralen aan het lichaam kan onttrekken. En over feiten gesproken: In de Scandinavische landen is het kraanwater van zeer goede kwaliteit. Het leidingwater in Finland en IJsland is zelfs zuiverder dan mineraalwater uit flessen en heeft geen verdere zuiveringstechnieken nodig. Dus dit is water wat gezond te drinken is net als in Nederland, volgens de wetenschappers. En hier moet volgens jou wel in een keer gefilterd worden? Lekker blijven reizen en feiten verzinnen!
      Beantwoorden
  • Anoniem
    I.A. van Nikkelen Kuijper-van Nikkelen Kuijper
    Aan de betreffende, ik lees hier dat we geen waterfilter nodig heb, ik ben daar niet mee eens, want ik gebruik al jaren en jaren een brita filter, voor mijn koffie en thee, ik heb geen bruine aanslag in mijn theeglas of mok. Als ik bij mensen thee krijg aangeboden dan zie later in een glas bruine aanslag, dus wat jullie schrijven klopt niet. Je ziet dat laagje ook op het Thee water drijven.
    Beantwoorden
  • Anoniem
    marianne timmer
    Ok, ik begrijp het artikel. Maar: - waar krijg ik nou onafhankelijke informatie welke zware metalen in welke hoeveelheid in ons drinkwater zitten, even als pesticiden en resten van medicijnen. In Duitsland en Zwitserland bestaan daarover onafhankelijke rapporten. Ik wil dus deze info niet van een bedrijf wat die filters verkoopt, nog van iemand die beweerd dat het onzin is. Ik wil getallen: en daarna laten we er een wetenschapper naar kunnen of het kwaad kan dat je per dag ca 2 Liter wel of niet verontreinigd water drinkt of niet. De dosis bepaald het gif toch? We begrijpen immers allemaal dat we niet direct dood gaan door kraanwater te drinken. En dat het ‘ zuiver ‘ is. Ons interesseren de lange twermihn effecten, gebaseerd op feiten. Wie weet hoe we daarmee verder kunnen komen in plaats van een welles nietes voor of tegen waterfilters? Kunnen we eerst analyseren wat de feiten zijn? Wie o wie?
    Beantwoorden
    • Marieke van doggenaar
      Marieke van doggenaar
      Hoi Marianne, Meer over de normen en controle daarop lees je hier: https://www.drinkwaterplatform.nl/themas/verontreiniging/drinkwaterkwaliteit-nederland-beste-kraanwater-wereld/. In Nederland zijn alle eisen voor drinkwater uit de kraan vastgelegd in de Drinkwaterwet en het Drinkwaterbesluit. Hierin staat bijvoorbeeld welke maximale temperatuur kraanwater mag hebben, wat het minimale zuurstofgehalte is en hoeveel ijzer, zout, pesticiden en andere stoffen erin mag zitten. Ook is vastgelegd hoe en hoe vaak het drinkwater minimaal moet worden gecontroleerd. Drinkwaterbedrijven werken met signaalwaarden. Dit zijn nog strengere eisen en normen dan in de wet zijn vastgelegd. Onderzoekers bij drinkwaterbedrijven monitoren de kwaliteit continu aan de hand van die signaalwaarden. Zo zorgen ze ervoor dat ze eventuele verontreinigingen in drinkwaterbronnen snel opmerken en op tijd actie kunnen ondernemen
      Beantwoorden